WYDAWCA. Portal Rynku Wydawniczego
  Twój koszyk WYDAWCA. Portal Rynku Wydawniczego
  szukaj
 Edytorstwo 
 Konkursy 
 Księgarstwo 
 PTWK 
 Szkolenia 
 Technika 
 Prawo 
 Rynek Wydawniczy 
 Targi 
 Linki 
Ważne
01-01-2005
POLIGRAFIA - WYKAZ FIRM
DRUKARNIE CYFROWE (DZIEŁOWE)"
DRUKARNIE DZIEŁOWE
STUDIA GRAFICZNE
FIRMY ZAOPATRZENIA MATERIAŁOWEGO
Technika
LUDZIE POLIGRAFII | E-RYNEK | PRACA | DRUK CYFROWY | DRUKARNIE AKCYDENSOWE | RÓŻNE | FOTOGRAFIA | ORGANIZACJE BRANŻOWE | RANKING DRUKARŃ DZIEŁOWYCH | MATERIAŁY POLIGRAFICZNE | DOFINANSOWANIA | PODSTAWY POLIGRAFII | KADRY | TECHNIKA | DRUKARNIE PRASOWE | STUDIA GRAFICZNE | TECHNIKA BIUROWA | DRUKARNIE DZIEŁOWE | INWESTYCJE | SZKOLENIA | TARGI | PAPIER | KONKURSY |

01-01-2005
DRUK OFFSETOWY cz. II


Istotą procesu druku offsetowego jest obecnośćx na offsetowej formie drukowej roztworu nawilżającego i farby oraz ich wzajemna równowaga. Nawet minimalne zakłócenie tej równowagi może wywołać szereg zjawisk, które obniżą jakość druku, a nawet uniemożliwią go.

Podczas uruchamiania maszyny do formy drukowej dostawiany jest najpierw wałek nadający układu nawilżającego, następnie zaś wałki nadające układu farbowego. W czasie pierwszego kontaktu roztworu nawilżającego z formą drukową następuje zwilżenie całej jej płaszczyzny. Przypomnijmy, że miejsca drukujące charakteryzują się mniejszą hydrofilowością niż elementy nie drukujące. Dlatego, mimo iż powierzchnie drukujące są również zwilżane, warstwa farby - nanoszonej wałkami nadającymi - „spycha" roztwór nawilżający. Pokrywa on natomiast miejsca nie drukujące i nie dopuszcza do nich farby. Podczas kolejnych obrotów cylindra formowego roztwór nawilżający nanoszony jest zawsze jako pierwszy - rozlewa się na powierzchni elementów nie drukujących, a na powierzchni farby znajdującej się na elementach drukujących tworzy drobiny cieczy, które zostaną zepchnięte w chwili zetknięcia z wałkami nadającymi układu farbowego.

W procesie drukowania pewna ilośxć roztworu nawilżającego przedostaje się do farby. Jest to normalne zjawisko i - jeśli nie przekroczy dopuszczalnej normy - nie zakłóci druku.

Z cylindra formowego farba przenoszona jest na obciąg gumowy cylindra pośredniego, z niego zaś przekazywana na zadrukowywane podłoże. Co natomiast dzieje się z roztworem nawilżającym? Przyjmuje się, że ze 100% naniesionego w czasie druku na formę drukową roztworu:
  • 20% wyparuje
  • 40% zmiesza się z farbą, bądź osadzi na jej powierzchni
  • 20% przeniesie się na obciąg cylindra pośredniego, z czego 75% wyparuje, a 25% wniknie w papier
  • 20% wróci na walce układu nawilżającego.

Jeżeli któraś z wymienionych wielkości zostanie przekroczona, nastąpi zakłócenie równowagi farby i roztworu nawilżającego.

W praktyce zachwianie równowagi prowadzi do wystąpienia dwóch zjawisk:
- Miejsca nie drukujące przyjmują farbę, co uwidacznia się w postaci zabrudzeń na białych płaszczyznach. Efekt ten nazywany jest tonowaniem.
- Farba miesza się z roztworem nawilżającym w stopniu większym niż przewidziany - zjawisko to nazywamy emulgowaniem. Utrudnia ono utrwalanie farby na papierze, prowadzi do obniżenia intensywności zadruku i nierównomiernego krycia farbą płaszczyzn aplowych.

Co jest przyczyną tonowania oraz emulgowania i jak tego uniknąć, to pytania, na które często trudno znaleźć odpowiedź. Zjawiska te wywołuje bowiem wiele czynników. Biorąc jednak pod uwagę ich fatalne efekty, każdy, kto zajmuje się drukiem offsetowym, musi umieć radzić sobie z nimi.

Powiedzieliśmy sobie już, że tonowanie to przyjmowanie farby przez miejsca nie drukujące, to zaś oznacza, iż roztwór nawilżający niedostatecznie chroni elementy nie drukujące.

Optymalna grubość warstwy roztworu nawilżającego na formie drukowej wynosi od 1,5 do 4µm - wówczas pokrycie elementów nie drukujących jest na tyle duże, że farba nie może osadzić się na powierzchni aluminium.

Efekt tonowania mogą wywołać przyczyny zarówno mechaniczne (wadliwa praca maszyny), jak i fizykochemiczne, zmieniające wartości napięcia powierzchniowego roztworu na elemencie nie drukującym.

Przyczyny mechaniczne wywołujące efekt tonowania to przeważnie wadliwa praca układu nawilżającego - system wałków nie przenosi na formę drukową dostatecznej ilości roztworu nawilżającego. Najczęstszym zaś powodem występowania tego zjawiska jest nierównoległe ustawienie osi wałków względem siebie, szczególnie zaś wałka nadającego roztwór i samego cylindra formowego. Nawet minimalnie nieprawidłowe usytuowanie osi dwóch współpracujących ze sobą wałków sprawia, że siły nacisku oddziaływujące na wałki na całej ich długości są nierównomierne, stąd różnice w ilości przenoszonego roztworu nawilżającego. Tego typu usterkę można usunąć podczas bieżących prac konserwatorskich. Inną przyczyną niewłaściwej pracy układu nawilżającego może być uszkodzenie bądź wyrobienie gumowych pokryć wałków.

Bodźce fizykochemiczne sprawiają, że napięcie powierzchniowe roztworu nawilżającego na elementach nie drukujących podnosi się - to drugi zespół zjawisk wywołujący efekt tonowania. Już nieprawidłowe wykonanie offsetowej formy drukowej może ten efekt zapoczątkować. Na przykład zbyt mała ekspozycja w kopioramie i (lub) zbyt krótkie wywoływanie płyty offsetowej sprawia, że warstwa kopiowa nie zostanie usunięta całkowicie z miejsc nie drukujących. Jej pozostałości będą zachowywać się tak, jak elementy drukujące, tzn. będą przyjmować farbę. Co może spowodować zmniejszenie ekspozycji płyty i jej nieprawidłowe wywołanie? Przyczyn bywa wiele:
  • zużycie lampy w kopioramie i obniżenie jej mocy
  • zbyt krótki czas naświetlania (np. z uwagi na bardzo małe pokrycia rastrowe)
  • zbyt niskie stężenie NaOH w wywoływaczu
  • zbyt niska temperatura wywoływacza.

Czynnikiem sprzyjającym tonowaniu może być również uszkodzenie hydrofilowej warstwy tlenku aluminium na formie drukowej spowodowane działaniem tlenu atmosferycznego (np. w wyniku nie zabezpieczenia formy warstwą gumy arabskiej po wywołaniu lub pozostawienie niepokrytej gumą arabską płyty w cylindrze formowym maszyny drukującej).

Aby roztwór nawilżający cały czas posiadał odpowiednie napięcie powierzchniowe na elementach nie drukujących, należy współczynnik pH, stężenie alkoholu izopropylowego oraz temperaturę roztworu utrzymywać na tym samym, stałym poziomie.

Zdarza się - zwłaszcza latem - że brak wentylacji w pomieszczeniu, gdzie pracuje maszyna drukująca, powoduje wzrost temperatury. Wzmaga się wówczas parowanie znajdującego się w roztworze alkoholu, a zatem zmniejsza się jego stężenie, rośnie natomiast napięcie powierzchniowe roztworu na formie drukowej. Gdy ilości podawanego na formę roztworu o niższej zawartości alkoholu jest taka sama, jak roztworu z wyższym stężeniem alkoholu, wówczas ochrona miejsc nie drukujących jest słabsza.
Wzrost temperatury powoduje również parowanie wody z roztworu. Jeżeli z danej objętości roztworu wyparuje jakaś ilość wody, a pozostanie ta sama ilość substancji mineralnej (w naszym przypadku kwasu ortofosforowego), to stężenie roztworu wzrośnie. Jego wzrost spowoduje obniżenie współczynnika pH, co z kolei może doprowadzić do uszkodzenia warstwy tlenku aluminium w miejscach nie drukujących formy oraz elementów drukujących.

Współczynnik pH roztworu może się zmienić jeszcze w jednej sytuacji. Otóż, jak wspomniałem już wcześniej, około 20% roztworu nawilżającego powraca z formy drukowej na wałki układu wodnego maszyny. Wraz z nim do formy drukowej (przez obciąg gumowy) przedostają się drobiny wyrwane z powierzchni papieru. W przypadku papierów powlekanych do formy mogą migrować pewne składniki warstwy powlekającej papier o odczynie zasadowym. Zawyżają one współczynnik pH roztworu, a tym samym podnoszą jego napięcie powierzchniowe.

Nie przyjmowanie farby przez miejsca drukujące, tzw. ucieczka rysunku, jest innym, ale rzadkim zjawiskiem. Jego przyczyn należy szukać, podobnie jak w przypadku tonowania, w niewłaściwej pracy maszyny oraz w zjawiskach fizykochemicznych. Najczęstsze powody ucieczki rysunku to:
  • uszkodzenie miejsc drukujących w wyniku ścierania się warstwy kopiowej z formy spowodowane poślizgiem wałków nadających na cylindrze formowym
  • bardzo niski współczynnik pH roztworu nawilżającego, przy którym spada oleofilowość formy
  • bardzo niskie napięcie powierzchniowe roztworu nawilżającego.


    Marcin Rzepliński - absolwent Instytutu Poligrafii Politechniki
    Warszawskiej, pracownik Zakładu Poligraficznego Unigraf







[ powrót ]
Portal www.wydawca.com.pl., miesięcznik ,,Wydawca"; Księgarnia Branżowa [ więcej ›› ]

Konkursy | Organizacje | PTWK | Poligrafia | Prawo | Promocje | Szkolenia | Targi | Linki | Książki | Antykwariat | Czasopismo